Ruma je još od polovine 19. veka imala sve atribute grada, a taj gradski šarm i građanski duh je zadržala do današnjih dana kada je broj stanovnika dostigao cifru od 32.000. Najlepši kompliment gradu u srcu Srema izrekao je jedan pridošlica konstatujući da „nije video manji grad, a da mu baš ništa ne fali“.
Počeci organizovanog života ljudskih zajednica na široj teritoriji Rume, datiraju još iz praistorije. O tome svedoče brojni arheološki nalazi praistorijskih naselja, od kojih je svakako najznačajniji arheološki lokalitet Gomolava kod sela Hrtkovaca u rumskoj opštini.
Na razmeđu dve ere, kao vesnik novog doba, u Srem je po prvi put došla rimska osvajačka vojska. Tokom godina, sve brojniji vojni logori na ovom području, polako su se pretvarali u naselja. Domorodačko stanovništvo je postepeno gubilo svoja etnička obeležja i prihvatalo rimsku kulturu. Pored Sirmijuma, značajan zanatski centar u Sremu bila je i Basijana (kod Donjih Petrovaca). Naselje sa imenom Ruma prvi put se pominje u Sremskom defteru iz 1546. godine. Ruma je tada bila selo srednje veličine, najverovatnije raštrkano duž obala Borkovačkog potoka.
Već krajem XVIII veka, Ruma je dobijala obrise, za ono vreme, tipične gradske sredine. To što je Ruma tada važila kao prosvetni centar Srema, doprinela je i srpska Hranisavljevićeva tzv. „mala gimnazija“, koja to faktički i bila, s obzirom na predmete koji su se u njoj učili i na predavače koji su u njoj radili. Krajem 70-tih godina XVIII veka, kao zadužbina Marka Pejačevića, u Rumi je ustanovljena, još jedna škola koju su nazivali „Pejačevićeva gimnazija“. Rumske škole su kasnije pohađale i nadaleko poznate osobe poput Isidore Sekulić i Mileve Marić Anštajn. Pominje ih i prota Mateja Nenadović u svojim Memoarima.
U Rumi je još u tursko doba postojala crkva, sudeći prema Defterima, u kojima se pominju i sveštenici. Najstarija je Nikolajevska (1758), Tri godine kasnije i Voznesenska (1761) pravoslavna crkva, zatim katolička crkva Uzdizanje svetog križa (1813) i polovinom 19. veka završena je tzv. Grčka, Svih Svetih ili danas Silaska Svetog Duha. U ovom crkvama se nalaze i vredna umetnička dela, kao što je ikonostas Uroša Predića u crkvi Silaska svetog Duha ili Stefana Teneckog u Voznesenskoj crkvi. Znatno kasnije, još jedna veroispovest dobila je svoj reprezentativni verski objekat – jevrejsku sinagogu (porušena u toku Drugog svetskog rata).
